{"id":41632,"date":"2023-05-09T10:02:25","date_gmt":"2023-05-09T15:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/?p=41632"},"modified":"2024-05-15T20:31:19","modified_gmt":"2024-05-16T01:31:19","slug":"con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/","title":{"rendered":"Con cantos de la etnia yukuna &#8211; matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira"},"content":{"rendered":"<div class=\"gb-container gb-container-c4a6b91e alignfull\">\n<div class=\"gb-container gb-container-f9a93d47\">\n<div class=\"gb-container gb-container-77a6af43\">\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large imgt\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp\" alt=\"Dos hombres ind\u00edgenas dialogando uno interpreta un instrumento\" class=\"wp-image-37767\" srcset=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp 1024w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-300x169.webp 300w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-768x432.webp 768w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1536x864.webp 1536w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-18x10.webp 18w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<\/div>\n\n\n<p>En un ambiente de respeto, ancestralidad y armon\u00eda en la rancher\u00eda Wararatchon del corregimiento de Mayapo, culmin\u00f3 el Primer Encuentro Internacional de Pueblos, Lenguas y Culturas Arawak, liderado por la Universidad de La Guajira y su Programa de Licenciatura en Etnoeducaci\u00f3n e Interculturalidad. El sabedor, palabrero y etnom\u00e9dico Iv\u00e1n Mart\u00edn Fern\u00e1ndez Pushaina, fue el encargado de cerrar con un ritual wayuu.<\/p>\n\n\n\n<p>Para el evento se dieron cita en la Alma M\u00e1ter, acad\u00e9micos, estudiantes, docentes, investigadores, analistas y representantes de los pueblos piapocos, curricapo, yukuna, matap\u00ed, wayuu y res\u00edgaro, quienes establecieron un di\u00e1logo de saberes y la construcci\u00f3n de una red internacional global para congregar y difundir eventos, publicaciones, investigaciones y procesos de formaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Del 2 al 5 de mayo de 2023 las jornadas se desarrollaron de manera hibrida, contemplaron 48 ponencias acad\u00e9micas, tres magistrales, la participaci\u00f3n de 11 pueblos y reconocidos ponentes de naciones como Australia, Alemania, Brasil, Colombia, Estados Unidos, Pa\u00edses Bajos, Francia, Per\u00fa y Venezuela.<\/p>\n\n\n\n<p>Un hecho que llam\u00f3 la atenci\u00f3n y cautiv\u00f3 a los asistentes fue la presentaci\u00f3n de seis j\u00f3venes yukuna-matap\u00ed provenientes de la comunidad de Puerto C\u00f3rdoba, en el Bajo R\u00edo Caquet\u00e1, jurisdicci\u00f3n del corregimiento de La Pedrera en el Amazonas, quienes realizaron una demostraci\u00f3n de algunas estrofas de sus cantos y danzas tradicionales.<\/p>\n\n\n<div class=\"gb-container gb-container-2f19551d\">\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large imgt\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp\" alt=\"Seis hombres ind\u00edgenas danzando en las instalaciones de la Alma M\u00e1ter\" class=\"wp-image-37768\" srcset=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp 1024w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-300x169.webp 300w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-768x432.webp 768w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1536x864.webp 1536w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-18x10.webp 18w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/1.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Cantores ind\u00edgenas yukuna &#8211; matap\u00ed en Uniguajira<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n<\/div>\n\n\n<p>De acuerdo a lo indicado por la antrop\u00f3loga Daniela Van Der Hammen, ellos est\u00e1n en un proceso de aprendizaje guiados por el abuelo Jos\u00e9 Yepes, hijo de Chapune, uno de los chamanes m\u00e1s influyentes de la etnia yukuna, que falleci\u00f3 hace algunos a\u00f1os pero que a trav\u00e9s del maestro se conserva su esencia.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cLos cantos ayudan a curar el mundo, a que la gente viva bien, que no haya enfermedades y que el tiempo se mantenga en su ciclo anual, por eso cada baile tiene una cosecha, una fruta asociada como el del Chontaduro, el del Guacar\u00ed y el de la Pi\u00f1a que es el m\u00e1s importante\u201d <\/p>\n<cite>Explic\u00f3.<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Para Andr\u00e9s Mauricio Sabogal Valencia, docente, mag\u00edster en ling\u00fc\u00edstica de la Universidad Nuevo M\u00e9xico de Estados Unidos y uno de los ponentes del encuentro di\u00e1logo sobre el significado de la palabra coraz\u00f3n en wuayunaiki, espec\u00edficamente de su uso y en qu\u00e9 tipo de oraciones se emplea con m\u00e1s frecuencia.<\/p>\n\n\n\n<p>El estudioso advirti\u00f3 que estudia la lengua desde hace m\u00e1s de 12 a\u00f1os, mediante el registro de conversaciones y entrevistas donde ha notado que es un vocablo que se usa de manera diferente. \u201cDespu\u00e9s de entender y aprender me di cuenta que vale la pena documentar porque es algo que se debe ense\u00f1ar\u201d, precis\u00f3.<\/p>\n\n\n<div class=\"gb-container gb-container-1e8983d5\">\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large imgt\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp\" alt=\"Mujer adulta en un atril\" class=\"wp-image-37771\" srcset=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1024x576.webp 1024w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-300x169.webp 300w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-768x432.webp 768w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-1536x864.webp 1536w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira-18x10.webp 18w, https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2.Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<\/div>\n\n\n<p>Por su parte, Margarita Pimienta Prieto, etnoeducadora, profesora de Uniguajira y mag\u00edster en Ciencias Sociales, habl\u00f3 acerca de las pedagog\u00edas inmersas en las narrativas wayuu, no solo desde las historias ancestrales si no tambi\u00e9n aspectos de la vida cotidiana.<\/p>\n\n\n\n<p>En ese sentido present\u00f3 como referencia al se\u00f1or \u00c1ngel Amaya Uliana, quien al consultarlo sobre c\u00f3mo aprendi\u00f3 el oficio de palabrero le respondi\u00f3 que \u201ca los wayuu no se nos ense\u00f1a; nosotros no tenemos maestros. Aprendemos observando lo que hacen nuestros mayores y aplicando la teor\u00eda observaci\u00f3n- pr\u00e1ctica, es lo que nos lleva a formarnos en lo que queremos ser en nuestras vidas\u201d, relat\u00f3 la maestra.<\/p>\n\n\n\n<p>Finalmente, el miembro del pueblo piapoco y docente Luis Ernesto Rojas, calific\u00f3 de importante el evento porque es un escenario donde se pueden presentar los trabajos y quehaceres, en este proceso de construcci\u00f3n que lidera la Universidad de La Guajira.<\/p>\n\n\n\n<p>En el tapete queda el compromiso de seguir en el afianzamiento de los pueblos, culturas e investigadores Arawak, el reconocimiento de los participantes y la positiva gesti\u00f3n de los estudiantes de la Licenciatura en Etnoeducaci\u00f3n e Interculturalidad Kellys Salas G\u00f3mez, Yair de la Pe\u00f1a Barliza e Iv\u00e1n David Fern\u00e1ndez Aguilar; y los docentes Nubia Tobar Ortiz, Jorge Gonz\u00e1lez Berm\u00fadez y Caridad Brito Ballesteros.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doris Cabeza Escobar&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Journalist Uniguajira<\/p>\n\n\n\n<p class=\"gb-headline gb-headline-bb2e8f81\"><span class=\"gb-icon\"><svg aria-hidden=\"true\" role=\"img\" height=\"1em\" width=\"1em\" viewbox=\"0 0 576 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M576 240c0-23.63-12.95-44.04-32-55.12V32.01C544 23.26 537.02 0 512 0c-7.12 0-14.19 2.38-19.98 7.02l-85.03 68.03C364.28 109.19 310.66 128 256 128H64c-35.35 0-64 28.65-64 64v96c0 35.35 28.65 64 64 64h33.7c-1.39 10.48-2.18 21.14-2.18 32 0 39.77 9.26 77.35 25.56 110.94 5.19 10.69 16.52 17.06 28.4 17.06h74.28c26.05 0 41.69-29.84 25.9-50.56-16.4-21.52-26.15-48.36-26.15-77.44 0-11.11 1.62-21.79 4.41-32H256c54.66 0 108.28 18.81 150.98 52.95l85.03 68.03a32.023 32.023 0 0 0 19.98 7.02c24.92 0 32-22.78 32-32V295.13C563.05 284.04 576 263.63 576 240zm-96 141.42l-33.05-26.44C392.95 311.78 325.12 288 256 288v-96c69.12 0 136.95-23.78 190.95-66.98L480 98.58v282.84z\"><\/path><\/svg><\/span><span class=\"gb-headline-text\"><a href=\"https:\/\/uniguajira.musvc2.net\/e\/tr?q=0%3dNXFYPb%26x%3dX%26A%3dVLYV%26I%3dCeUaK%26R%3d5N6MF_Lczm_WM_Onwb_Yc_Lczm_VRAEC8B.4I1D99.oL0_Lczm_VRAEC8B_Euew_OjrL98qOF_Lczm_VRXZkYf0IjG6a9SXTR3JBHzMRr5Vydpne6M_Euew_Pj7PC_Lczm_WPP554B_9CzH%261%3dG7PI7D.K2N%26uP%3dSWFg%26GM%3dDgOXLaWYCZPYFb%265%3d6EBS8x5m6HaO0ofV6rgSXIc3XGc2XoXx8mA3ZGYR6LZOWCcPZq8VZoBxUr9O8Gfx6mZ1&amp;mupckp=mupAtu4m8OiX0wt\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Clic aqu\u00ed para escuchar testimonios<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n\n\n<div class=\"gb-container gb-container-e5d3f760\">\n<div class=\"gb-grid-wrapper gb-grid-wrapper-056fd3bf\">\n<div class=\"gb-grid-column gb-grid-column-1df61138\"><div class=\"gb-container gb-container-1df61138\">\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"100\" height=\"149\" src=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/logo-uniguajira-seo-e1712295827787.webp\" alt=\"logo uniguajira seo\" class=\"wp-image-8\" style=\"width:72px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div class=\"gb-grid-column gb-grid-column-9a85a803\"><div class=\"gb-container gb-container-9a85a803\">\n\n<div class=\"gb-headline gb-headline-8e81e1b3 gb-headline-text\"><strong>Date of publication:<\/strong><\/div>\n\n\n<div class=\"gb-headline gb-headline-90b56892 gb-headline-text\"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2023-05-09T10:02:25-05:00\">9 May, 2023<\/time><\/div>\n\n<div class=\"gb-container gb-container-87357360\">\n\n<div class=\"gb-headline gb-headline-00448a79 gb-headline-text\"><strong>Author:<\/strong><\/div>\n\n\n\n<div class=\"gb-headline gb-headline-f95b9cd2 gb-headline-text\">University of La Guajira<\/div>\n\n<\/div>\n\n\n<p class=\"gb-headline gb-headline-5c054874 gb-headline-text\">United for an Accredited, Inclusive and Innovative Uniguajira<\/p>\n\n\n\n<a class=\"gb-button gb-button-a3117df6\" href=\"https:\/\/twitter.com\/UniLaGuajira\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"gb-icon\"><svg aria-hidden=\"true\" role=\"img\" height=\"1em\" width=\"1em\" viewbox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M389.2 48h70.6L305.6 224.2 487 464H345L233.7 318.6 106.5 464H35.8L200.7 275.5 26.8 48H172.4L272.9 180.9 389.2 48zM364.4 421.8h39.1L151.1 88h-42L364.4 421.8z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a>\n\n\n\n<a class=\"gb-button gb-button-8edb8f54\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/UniLaGuajira\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"gb-icon\"><svg aria-hidden=\"true\" role=\"img\" height=\"1em\" width=\"1em\" viewbox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M504 256C504 119 393 8 256 8S8 119 8 256c0 123.78 90.69 226.38 209.25 245V327.69h-63V256h63v-54.64c0-62.15 37-96.48 93.67-96.48 27.14 0 55.52 4.84 55.52 4.84v61h-31.28c-30.8 0-40.41 19.12-40.41 38.73V256h68.78l-11 71.69h-57.78V501C413.31 482.38 504 379.78 504 256z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a>\n\n\n\n<a class=\"gb-button gb-button-6d6739fe\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/uniguajira_\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"gb-icon\"><svg aria-hidden=\"true\" role=\"img\" height=\"1em\" width=\"1em\" viewbox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M224.1 141c-63.6 0-114.9 51.3-114.9 114.9s51.3 114.9 114.9 114.9S339 319.5 339 255.9 287.7 141 224.1 141zm0 189.6c-41.1 0-74.7-33.5-74.7-74.7s33.5-74.7 74.7-74.7 74.7 33.5 74.7 74.7-33.6 74.7-74.7 74.7zm146.4-194.3c0 14.9-12 26.8-26.8 26.8-14.9 0-26.8-12-26.8-26.8s12-26.8 26.8-26.8 26.8 12 26.8 26.8zm76.1 27.2c-1.7-35.9-9.9-67.7-36.2-93.9-26.2-26.2-58-34.4-93.9-36.2-37-2.1-147.9-2.1-184.9 0-35.8 1.7-67.6 9.9-93.9 36.1s-34.4 58-36.2 93.9c-2.1 37-2.1 147.9 0 184.9 1.7 35.9 9.9 67.7 36.2 93.9s58 34.4 93.9 36.2c37 2.1 147.9 2.1 184.9 0 35.9-1.7 67.7-9.9 93.9-36.2 26.2-26.2 34.4-58 36.2-93.9 2.1-37 2.1-147.8 0-184.8zM398.8 388c-7.8 19.6-22.9 34.7-42.6 42.6-29.5 11.7-99.5 9-132.1 9s-102.7 2.6-132.1-9c-19.6-7.8-34.7-22.9-42.6-42.6-11.7-29.5-9-99.5-9-132.1s-2.6-102.7 9-132.1c7.8-19.6 22.9-34.7 42.6-42.6 29.5-11.7 99.5-9 132.1-9s102.7-2.6 132.1 9c19.6 7.8 34.7 22.9 42.6 42.6 11.7 29.5 9 99.5 9 132.1s2.7 102.7-9 132.1z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a>\n\n\n\n<a class=\"gb-button gb-button-da3f5fe9\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/UniLaGuajira\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"gb-icon\"><svg aria-hidden=\"true\" role=\"img\" height=\"1em\" width=\"1em\" viewbox=\"0 0 576 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M549.655 124.083c-6.281-23.65-24.787-42.276-48.284-48.597C458.781 64 288 64 288 64S117.22 64 74.629 75.486c-23.497 6.322-42.003 24.947-48.284 48.597-11.412 42.867-11.412 132.305-11.412 132.305s0 89.438 11.412 132.305c6.281 23.65 24.787 41.5 48.284 47.821C117.22 448 288 448 288 448s170.78 0 213.371-11.486c23.497-6.321 42.003-24.171 48.284-47.821 11.412-42.867 11.412-132.305 11.412-132.305s0-89.438-11.412-132.305zm-317.51 213.508V175.185l142.739 81.205-142.739 81.201z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a>\n\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En un ambiente de respeto, ancestralidad y armon\u00eda en la rancher\u00eda Wararatchon del corregimiento de Mayapo, culmin\u00f3 el Primer Encuentro Internacional de Pueblos, &#8230; <a title=\"Con cantos de la etnia yukuna &#8211; matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\" aria-label=\"Read more about Con cantos de la etnia yukuna &#8211; matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira\">.<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":37767,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[93],"class_list":["post-41632","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sin-categorias","tag-noticias","infinite-scroll-item"],"gutentor_comment":0,"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.0) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En un ambiente de respeto, ancestralidad y armon\u00eda en la rancher\u00eda Wararatchon del corregimiento de Mayapo, culmin\u00f3 el Primer Encuentro Internacional de Pueblos, ... .\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Universidad de La Guajira\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/UniLaGuajira\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-09T15:02:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-16T01:31:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Uniguajira\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@UniLaGuajira\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@UniLaGuajira\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Uniguajira\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\"},\"author\":{\"name\":\"Uniguajira\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/person\/c7b7c36a568b7ba5a192a4c310b2653e\"},\"headline\":\"Con cantos de la etnia yukuna &#8211; matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira\",\"datePublished\":\"2023-05-09T15:02:25+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-16T01:31:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\"},\"wordCount\":717,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp\",\"keywords\":[\"Noticias\"],\"articleSection\":[\"Sin categor\u00edas\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\",\"url\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\",\"name\":\"Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp\",\"datePublished\":\"2023-05-09T15:02:25+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-16T01:31:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Dos hombres ind\u00edgenas dialogando uno interpreta un instrumento\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u2302 Uniguajira\",\"item\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Noticias\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#website\",\"url\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/\",\"name\":\"UNIGUAJIRA\",\"description\":\"Descubre la educaci\u00f3n superior con oportunidades laborales, retos estudiantiles y tecnolog\u00eda innovadora. Alcanza el \u00e9xito acad\u00e9mico y explora el impacto social y la diversidad en un entorno de aprendizaje moderno. Ad\u00e1ptate con inteligencia artificial y pr\u00e1cticas profesionales para un crecimiento integral.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization\"},\"alternateName\":\"Universidad de La Guajira\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization\",\"name\":\"Universidad de La Guajira\",\"alternateName\":\"UNIGUAJIRA\",\"url\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/cropped-cropped-LOGOS-PAGINA-WEB-04-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/cropped-cropped-LOGOS-PAGINA-WEB-04-1.webp\",\"width\":360,\"height\":72,\"caption\":\"Universidad de La Guajira\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/UniLaGuajira\/\",\"https:\/\/x.com\/UniLaGuajira\",\"https:\/\/www.instagram.com\/uniguajira_\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/UniLaGuajira\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/person\/c7b7c36a568b7ba5a192a4c310b2653e\",\"name\":\"Uniguajira\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira","og_description":"En un ambiente de respeto, ancestralidad y armon\u00eda en la rancher\u00eda Wararatchon del corregimiento de Mayapo, culmin\u00f3 el Primer Encuentro Internacional de Pueblos, ... .","og_url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/","og_site_name":"Universidad de La Guajira","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/UniLaGuajira\/","article_published_time":"2023-05-09T15:02:25+00:00","article_modified_time":"2024-05-16T01:31:19+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Uniguajira","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@UniLaGuajira","twitter_site":"@UniLaGuajira","twitter_misc":{"Written by":"Uniguajira","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/"},"author":{"name":"Uniguajira","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/person\/c7b7c36a568b7ba5a192a4c310b2653e"},"headline":"Con cantos de la etnia yukuna &#8211; matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira","datePublished":"2023-05-09T15:02:25+00:00","dateModified":"2024-05-16T01:31:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/"},"wordCount":717,"publisher":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp","keywords":["Noticias"],"articleSection":["Sin categor\u00edas"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/","url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/","name":"Con cantos de la etnia yukuna - matap\u00ed y ritual wayuu, culmin\u00f3 Encuentro Arawak en Uniguajira","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp","datePublished":"2023-05-09T15:02:25+00:00","dateModified":"2024-05-16T01:31:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#primaryimage","url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp","contentUrl":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-Encuentro-Arawak-en-Uniguajira.webp","width":1920,"height":1080,"caption":"Dos hombres ind\u00edgenas dialogando uno interpreta un instrumento"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/con-cantos-de-la-etnia-yukuna-matapi-y-ritual-wayuu-culmino-encuentro-arawak-en-uniguajira\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u2302 Uniguajira","item":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Noticias"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#website","url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/","name":"UNIGUAJIRA","description":"Descubre la educaci\u00f3n superior con oportunidades laborales, retos estudiantiles y tecnolog\u00eda innovadora. Alcanza el \u00e9xito acad\u00e9mico y explora el impacto social y la diversidad en un entorno de aprendizaje moderno. Ad\u00e1ptate con inteligencia artificial y pr\u00e1cticas profesionales para un crecimiento integral.","publisher":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization"},"alternateName":"Universidad de La Guajira","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#organization","name":"University of La Guajira","alternateName":"UNIGUAJIRA","url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/cropped-cropped-LOGOS-PAGINA-WEB-04-1.webp","contentUrl":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/cropped-cropped-LOGOS-PAGINA-WEB-04-1.webp","width":360,"height":72,"caption":"Universidad de La Guajira"},"image":{"@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/UniLaGuajira\/","https:\/\/x.com\/UniLaGuajira","https:\/\/www.instagram.com\/uniguajira_\/","https:\/\/www.youtube.com\/user\/UniLaGuajira"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/#\/schema\/person\/c7b7c36a568b7ba5a192a4c310b2653e","name":"Uniguajira"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41632"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41632\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniguajira.edu.co\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}